Geschiedenis
De stad Leiden kent sinds 8 februari 1968 een georganiseerde homobeweging. Via de Leidse Studenten Werkgroep Homoseksualiteit (LSWH), de Leidse Werkgroep Homoseksualiteit (LWH) en de Lesbische Vrouwen Leiden (LVL) naar COC Leiden.
In 2006 vierde de Nederlandse Vereniging tot Integratie van Homoseksualiteit COC haar 60e verjaardag. Gedurende die zestig jaar heeft het COC het merendeel van de tijd de voorhoederol op zich genomen in de homo-emancipatiestrijd. In Leiden kwam de homobeweging pas aan het einde jaren zestig van de vorige eeuw op gang.
In den lande ontstonden plaatselijke afdelingen, maar het merendeel der homoseksuelen leidde een ondergronds bestaan. In de jaren vijftig hield het COC zich eveneens bezig met de ontstaansvraag en hier en daar waren er voorzichtige openingen richting de samenleving. De jaren zestig daarentegen vormden een echte breuk. Er kwam steeds meer openheid omtrent het fenomeen homoseksualiteit. De media, en met name de televisie maakte homoseksualiteit zichtbaar in de huiskamers en er ontstond een stroom van publicaties over dit onderwerp.
In 1964 veranderde de vereniging haar naam in de Nederlandse Vereniging voor Homofielen COC. Daarnaast kwam er de Stichting Dialoog, een soort denktank van het COC, die van mening was dat er meer openheid moest komen omtrent homoseksualiteit. Zij gaf het blad Dialoog uit, dat gericht was op de homofiel en de maatschappij. Met dit tijdschrift hoopte de redactie de emancipatie en de integratie van de homoseksueel in de maatschappij te bevorderen. In 1967, wanneer het blad ter ziele gaat is homoseksualiteit inmiddels een zichtbaar, maar nog niet geaccepteerd, verschijnsel geworden en het zijn dan de studenten in verschillende universiteitsteden die het voortouw nemen in de homo-emancipatiebeweging. In een mum van tijd worden er door studenten Studenten Werkgroepen Homoseksualiteit opgericht.
De geschiedenis van de homobeweging in Leiden
Daarmee komen we bij de eerste homobeweging in Leiden, want daar werd op 8 februari 1968 door vier neerlandici de Leidse Studenten Werkgroep Homoseksualiteit (LSWH) opgericht. De LSWH stelde zich ten doel om studenten die met hun homoseksualiteit in de problemen waren gekomen op te vangen en daarnaast wilde zij met allerlei acties onder de leus 'Integratie door Konfrontatie' integreren in de Leidse samenleving. Homoseksualiteit werd door deze studenten gezien in het kader van de 'seksuele revolutie'. De vrije verkoop van voorbehoedsmiddelen had seksualiteit losgekoppeld van de voortplanting. Het meest vermaard zijn de acties in het universitair café Pardoeza (homo-paardansen) en de openlijk aangekondigde en voor een ieder toegankelijke 'integratiefeesten' bij de studentenverenigingen Catena en Augustinus.
Na ruim twee jaar van actie en pogingen tot integratie werd de LSWH net als andere studentenwerkgroepen opgeheven. Dit hing o.a. samen met de maatschappijkritische koers die het COC ging varen door de invloed van Nieuw Lila. Het COC had zich nooit zo bezig gehouden met jongerenkwesties, want dit zou een eventuele afschaffing van het artikel 248 bis in gevaar kunnen brengen. In 1971 werd dit artikel, waarop in haar zestigjarig bestaan zo'n 5000 mensen waren vervolgd, afgeschaft. In datzelfde jaar veranderde de vereniging haar naam in N.V.I.H. COC. Als minderjarige kon je nu ook lid worden van het COC.
In Leiden was de LSWH in april 1970 ontbonden en de jongerensociëteit Miks nam haar taken over. In 1974 kwam daar de Leidse Werkgroep Homoseksualiteit voor in de plaats. Binnen de LWH onstond een aparte vrouwengroep: de Lesbische Vrouwen Leiden. De LWH vestigde zich in een pand aan de Nieuwe Rijn 20 a, waar ook de plaatselijke afdeling van de NVSH gevestigd was. Het gemis aan een eigen pand was groot en in 1980 kreeg de LWH een eigen pand aan de Ceaciliastraat. In 1982 kreeg de LVL een zelfstandige status: in plaats van binnen, naast de LWH. Net als nu, wisselden disco-, café- en thema-avonden elkaar af. In 1984 werd de Roze Zaterdag in Leiden gehouden. Dit is een jaarlijkse bijeenkomst van duizenden homoseksuele mannen en lesbische vrouwen uit het hele land die in het teken staat van zichtbaarheid. Ieder jaar wordt een demonstratie gehouden, afgesloten door een grote manifestatie en een aantal feesten.
In 1985 werd het pand aan de Langegracht betrokken en in datzelfde jaar werd besloten om lid te worden van de N.V.I.H. COC, en haar doelstellingen uit te dragen. In 2000 werd na lang beraad besloten de LWH en LVL weer te fuseren.
Het COC-Leiden is in al die jaren uitgegroeid tot een zichzelf volledig bekostigende ideële organisatie, maar toch is haar taak sinds die begintijd ongewijzigd gebleven. Nog steeds is haar doelstelling tweeledig: naast het bieden van een ontmoetingsplek voor homoseksuelen in Leiden en omgeving, waar zij zichzelf kunnen zijn, zich kunnen ontspannen en kunnen integreren in de homoseksuele subcultuur, streeft het COC ook nog steeds naar een zo volledige mogelijke integratie in de Leidse samenleving. Dit moet zij, helaas, nog steeds blijven doen, want de homo-emancipatie mag dan ver gevorderd zijn, zij is nog geenszins bereikt. Het bovenstaande moge duidelijk maken dat verschillende generaties hieraan hun bijdrage hebben geleverd. Wellicht is een volledige gelijkstelling en gelijkwaardigheid een utopie, maar dat betekent niet dat we met zijn allen niet moeten streven naar een aan de utopie grenzende realiteit en daarbij is een actieve participatie van de huidige generatie van het grootste belang!!
